Kort. In het Brussels Gewest is een uithangbord dat de gewestelijke stedenbouwkundige verordening naleeft en niet op een beschermd goed hangt, in principe vrijgesteld van vergunning. Drie situaties veranderen alles: een straat in verboden gebied, een beschermd goed of een vrijwaringszone, een uithangbord dat de toegelaten afmetingen overschrijdt. En sommige gemeenten vragen hoe dan ook een dossier. Daarna volgt de gemeentebelasting, die per gemeente verschilt. Het veiligst blijft een telefoontje naar de dienst stedenbouw voor u bestelt.
Een uithangbord is het enige teamlid dat dag en nacht werkt zonder ooit opslag te vragen. Dan moeten zijn papieren wel in orde zijn. Het is een vraag die we vaak krijgen bij het eerste gesprek, meteen na „wat kost het?". Hier is het volledige antwoord, gecontroleerd op de teksten die in oktober 2026 van kracht zijn.
Om te onthouden voor u bestelt
- Vraag uw gemeente in welk gebied uw straat ligt en of het gebouw beschermd is.
- Laat het uithangbord tekenen met de echte afmetingen: uitsprong, hoogte, breedte, verlichting.
- Vergelijk ze met de GSV en met de gemeentelijke verordening, als die er is.
- Is een vergunning nodig, dien het dossier dan minstens vier maanden voor de opening in.
- Ga na of uw gemeente uithangborden belast, en vanaf wanneer.
Drie teksten, één gevel
Drie gewestelijke teksten beslissen over uw uithangbord.
- Het BWRO, het Brussels Wetboek van Ruimtelijke Ordening, bepaalt welke handelingen een stedenbouwkundige vergunning vereisen en voorziet vrijstellingen voor handelingen „van geringe omvang".
- Het besluit van 13 november 2008 somt die vrijstellingen op. Artikel 25 gaat over uithangborden en reclame.
- De gewestelijke stedenbouwkundige verordening (GSV), en meer bepaald titel VI, legt de toegelaten afmetingen, plaatsen en verlichting vast. Het is nog altijd de versie van 2006 die geldt: de nieuwe GSV waaraan sinds 2022 gewerkt wordt, is niet in werking getreden, en de Brusselse pers rekende ze midden oktober 2026 nog tot de geblokkeerde teksten.
Daarbovenop komen de gemeentelijke stedenbouwkundige verordeningen, die strenger kunnen zijn dan het Gewest. De Stad Brussel heeft er een voor de omgeving van de Grote Markt en de UNESCO-zone, Ukkel heeft er een voor handelszaken.
Een woordje uitleg dat veel misverstanden voorkomt: voor de GSV is een uithangbord een opschrift, vorm of afbeelding op een gebouw die verband houdt met de activiteit die er plaatsvindt. Uw naam, uw logo, „bakkerij", uw openingsuren. Het logo van een biermerk of een telecomoperator ernaast valt onder reclame, met andere regels. En kleefletters op de etalage die uw activiteit aankondigen, zijn wel degelijk een uithangbord: ze tellen mee in de berekening.
De vrijstelling van vergunning en haar drie uitzonderingen
Het principe is gunstig: artikel 25 van het besluit van 2008 stelt de plaatsing van uithangborden vrij van vergunning, zolang ze geen afwijking inhoudt van een plan of een stedenbouwkundige verordening. Vertaald: een uithangbord dat de GSV en de gemeentelijke verordening naleeft, mag zonder vergunning geplaatst worden. Behalve in drie gevallen.
- Uw straat ligt in verboden gebied. De GSV deelt het Gewest op in vier gebieden, van het meest beschermde tot het meest soepele. In het gevoeligste gebied geldt de vrijstelling niet.
- Het gebouw is beschermd. Geklasseerd, ingeschreven op de bewaarlijst, in beschermingsprocedure of gelegen in een vrijwaringszone: dan hebt u een vergunning nodig, met het advies van de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen.
- Het uithangbord overschrijdt de afmetingen. Een te grote uitsprong, een te breed bord, een te sterk beplakte etalage: elke overschrijding is een afwijking, en een afwijking vraagt een vergunning. In de praktijk volgt dan vaak een openbaar onderzoek en een overlegcommissie.
Twee eerlijke kanttekeningen. Ten eerste werd de lijst van vrijstellingen nog aangepast door een besluit van 9 juli 2026, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 10 augustus: laat uw geval dus bevestigen door de gemeente. Ten tweede lezen niet alle gemeenten de regel op dezelfde manier. De Stad Brussel vermeldt op haar pagina voor handelaars dat een vergunning nodig is om een uithangbord te plaatsen, terwijl andere gemeenten, zoals Molenbeek, eraan herinneren dat een uithangbord dat de GSV naleeft zonder vergunning geplaatst mag worden. Het loket heeft dus altijd het laatste woord.
De afmetingen die u moet naleven
Titel VI van de GSV legt precieze afmetingen vast. Zij bepalen of uw project onder de vrijstelling valt. De belangrijkste:
Het uithangbord gelijklopend met de gevel (artikel 36), het bord boven de etalage:
- maximaal 25 cm uitsprong;
- minstens 50 cm afstand tot de gemene muren;
- onder de vensterdorpels van de eerste verdieping, met varianten per gebied;
- in verboden en beperkt gebied, een breedte kleiner dan twee derde van de gevel;
- in verboden gebied, een lichtgevend uithangbord uit uitgesneden letters.
Het loodrecht geplaatste uithangbord (artikel 37):
- onder de kroonlijst;
- onderrand meer dan 2,70 m boven de grond, zodat niemand ertegen loopt;
- minstens 35 cm achter de rand van het voetpad.
De etalage (artikel 34): een uithangbord mag geen raam verbergen, behalve de etalage van een handelsgelijkvloers, die tot de helft bedekt mag worden. Sommige gemeentelijke verordeningen zijn strenger: in de UNESCO-zone van de Stad Brussel zijn stickers beperkt tot 5 % van het glasoppervlak, en Ukkel eist dat minstens 80 % van de etalage vrij zicht biedt.
De toegelaten uitsprong van een loodrecht bord hangt af van het gebied:
| Gebied volgens de GSV | Maximale uitsprong | Andere grenzen |
|---|---|---|
| Verboden gebied | 1 m | 1 m hoog, 0,75 m², geen verlichting |
| Beperkt gebied | 1 m | 1,50 m hoog, 1 m² |
| Algemeen en uitgebreid gebied | 1,20 m | minder dan 10 % van de straatbreedte |
Het beperkte gebied omvat onder meer de gebieden van culturele, historische of esthetische waarde (de GCHEWS), de geklasseerde landschappen en de vrijwaringszones. Uw gemeente zegt u in een minuut in welk gebied uw adres ligt. Dat is de eerste vraag die u stelt.
De GSV voegt er enkele regels van gezond verstand aan toe: duurzame materialen, geen lichthinder voor de buren, en de plicht om het uithangbord te verwijderen wanneer de activiteit stopt.
Wanneer u een vergunning nodig hebt: dossier, termijnen en kosten
Waar? Bij de gemeente, die de vergunning afgeeft. Via het gewestelijke platform MyPermit Urban kunt u de aanvraag voor de negentien gemeenten online indienen en opvolgen. De Stad Brussel aanvaardt ook indiening aan het loket of per aangetekende zending.
Wat? De lijst van de Stad Brussel geeft een goed idee van wat men u zal vragen: het formulier, een nota die het project toelicht en eventuele afwijkingen motiveert, kleurenfoto's van de gevel en de omgeving, plannen in aanzicht en doorsnede met materialen, kleuren, verlichting en bevestiging, een fotomontage, de eigendomstitel en, als u geen eigenaar bent, het bewijs dat de eigenaar verwittigd werd. Een architect is niet nodig. De samenstelling van de dossiers werd gewijzigd door een besluit van 2 juli 2026: vraag de actuele lijst aan uw gemeente.
Hoe lang? Het BWRO geeft de gemeente 45 dagen om het dossier volledig te verklaren. Daarna heeft ze 75 dagen om te beslissen in het eenvoudigste geval, 90 dagen als het advies van de gemachtigde ambtenaar of een openbaar onderzoek nodig is, 160 dagen met beide. Een openbaar onderzoek duurt 15 dagen, en in de zomer lopen de termijnen langer. U begrijpt het: een vergunning past niet in een openingsplanning van drie weken.
Wat kost het? In de Stad Brussel bedragen de dossierkosten 190 euro voor een aanvraag voor een uithangbord, lichtgevend of niet. Ze verdubbelen als het bord al hangt en u een regularisatie aanvraagt. Elke gemeente bepaalt haar eigen tarieven.
Voor hoelang? Volgens de gewestelijke infobladen wordt een vergunning voor een uithangbord altijd voor beperkte duur afgegeven, maximaal negen jaar. Noteer de vervaldatum ergens.
Bij Mokamo bezorgen we onze klanten het ontwerp en de afmetingen voor de aanvraag. Het dossier vertrekt met een tekening die exact overeenkomt met wat we zullen maken, wat de onaangename verrassing voorkomt van een vergunning voor een uithangbord dat niet helemaal het uwe is.
De gemeentebelasting, de andere factuur
Hangt het uithangbord eenmaal, dan sturen veel gemeenten een jaarlijkse belasting. Die wordt meestal per vierkante meter berekend, met een hoger tarief voor lichtgevende borden. Niet alle gemeenten heffen ze: Etterbeek en Ukkel bijvoorbeeld belasten reclameborden, maar sluiten uithangborden uit of stellen ze vrij in hun geldende reglementen.
Twee voorbeelden voor 2026:
| Stad Brussel | Sint-Gillis | |
|---|---|---|
| Reglement | aanslagjaren 2026 tot 2032 | aanslagjaren 2026 tot 2030 |
| Niet-lichtgevend bord | 0 € tot 1 m², daarna 26 € per m² tot 4 m², 52 € per m² tot 75 m² | 18 € per m² |
| Lichtgevend bord | het dubbele | 26 € per m² |
| Bijzonderheden | belast vanaf 1 januari na de plaatsing, aangifte voor 31 december | elke fractie van een m² telt als een m², vrijstelling mogelijk op aanvraag tot 2 m², halve belasting na 30 juni |
Neem een niet-lichtgevend uithangbord van 3 m op 60 cm, of 1,8 m². In de Stad Brussel wordt de eerste vierkante meter niet belast en geven de volgende 0,8 m² 20,80 €, opgetrokken tot het minimum van 26 € per jaar. In Sint-Gillis wordt de oppervlakte afgerond op 2 m², of 36 € per jaar, tenzij u de vrijstelling tot 2 m² aanvraagt. In een lichtgevende versie verdubbelen de tarieven van de Stad en gaat Sint-Gillis naar 52 € per jaar. Deze berekeningen zijn indicatief: het reglement van uw gemeente is bepalend, en de tarieven worden jaarlijks geïndexeerd.
Ook Elsene belast uithangborden. Voor de andere gemeenten antwoordt de dienst belastingen doorgaans snel.
De valkuilen die we het vaakst zien
De volledig beplakte etalage. Een bedrukte folie over de hele etalage overschrijdt de grens van 50 % uit de GSV. In Etterbeek moest een handelaar voor zo'n beplakking een vergunning met afwijking en een overlegcommissie doorlopen. Onze pagina over raambelettering beschrijft de alternatieven, zoals geperforeerde folie of gedeeltelijke zandstraalfolie.
Het oude uithangbord van de overgenomen zaak. De GSV verplicht het bord te verwijderen wanneer de activiteit stopt. Neemt u een pand over, laat dan het oude bord weghalen voor u het uwe plaatst. In de Stad Brussel blijft een vergeten bord na een sluiting belastbaar, ten laste van de eigenaar.
Het loodrechte bord dat te laag hangt. Onder 2,70 m is het niet in orde, en vroeg of laat ontmoet het een paraplu.
Het stoepbord. Het is vrijgesteld van stedenbouwkundige vergunning, op voorwaarde dat het enkel tijdens de openingsuren buiten staat en minder dan 0,60 m² inneemt. De gemeente kan wel een toelating voor het gebruik van het voetpad eisen.
Plaatsen zonder vergunning terwijl er een nodig was. Dat is een stedenbouwkundige overtreding. De gewestelijke brochure voorziet een administratieve boete van 250 tot 100.000 euro, en de boete betalen ontslaat u niet van de plicht om te regulariseren of het bord te verwijderen. Voor een paar weken winst is dat een slechte gok.
Samengevat
Een conform uithangbord op een gewoon gebouw mag meestal zonder vergunning geplaatst worden. Een ambitieus bord, een beschermd gebouw of een gevoelige straat vragen een dossier en enkele maanden geduld. Het gesprek begint in elk geval bij de dienst stedenbouw van uw gemeente, idealiter voor u de huurovereenkomst tekent en uiterlijk voor u het ontwerp goedkeurt.
Bereidt u een opening voor, vertel ons dan over uw gevel: we komen meten, zeggen u wat binnen de afmetingen van de GSV valt, en bezorgen u het ontwerp en de afmetingen voor het dossier als er een vergunning nodig is. En om het juiste type bord te kiezen, vergelijkt onze pagina lichtreclame in Brussel lichtletters, lichtbakken en loodrechte borden.
Veelgestelde vragen
Is belettering op mijn etalage een uithangbord?
Ja, zodra ze uw activiteit aankondigt. De GSV beperkt uithangborden op de etalage van een handelsgelijkvloers tot de helft van het glasoppervlak, en sommige gemeentelijke verordeningen zijn strenger. Daarboven hebt u een vergunning met afwijking nodig.
Hoe lang duurt het om een vergunning voor een uithangbord te krijgen?
Het BWRO geeft de gemeente 45 dagen om het dossier volledig te verklaren, daarna 75 dagen om te beslissen in het eenvoudigste geval, 90 dagen met advies van de gemachtigde ambtenaar of een openbaar onderzoek, 160 dagen met beide. Reken dus op enkele maanden en dien tijdig in.
Hebt u een architect nodig voor een vergunningsaanvraag voor een uithangbord?
Nee. U hebt duidelijke plannen nodig (gevelaanzicht, doorsnede, materialen, kleuren, verlichting, bevestiging) en een fotomontage. Wij bezorgen onze klanten het ontwerp en de afmetingen voor het dossier.
Wordt mijn uithangbord belast in het jaar van plaatsing?
Dat hangt af van de gemeente. In de Stad Brussel wordt een uithangbord dat in de loop van het jaar geplaatst wordt, belast vanaf 1 januari daarna. In Sint-Gillis wordt de belasting gehalveerd als het uithangbord na 30 juni geplaatst wordt.
Wat riskeert u met een uithangbord zonder vergunning?
Het is een stedenbouwkundige overtreding. De gewestelijke brochure voorziet een administratieve boete van 250 tot 100.000 euro, zonder vrijstelling van de plicht om te regulariseren of het uithangbord te verwijderen. In de Stad Brussel worden de dossierkosten voor een regularisatievergunning verdubbeld.
Bronnen
- Uithangborden en reclame verwijzend naar het uithangbord (infoblad) · Brussels Hoofdstedelijk Gewest
- Règlement régional d'urbanisme, titre VI : publicités et enseignes · Brussels Hoofdstedelijk Gewest
- Besluit van 13 november 2008 over de handelingen en werken vrijgesteld van vergunning (titel II, art. 25) · urban.brussels
- Ontdek nieuwe regelgeving op het gebied van milieu, stedenbouw en energie · Leefmilieu Brussel
- La Commission régionale de développement, paralysée depuis 653 jours, sera relancée · La DH, 16 oktober 2026
- MyPermit Urban · be.brussels
- La réforme du CoBAT, aperçu express (proceduretermijnen) · urban.brussels
- Taxe sur les enseignes, exercices 2026 à 2032 · Stad Brussel
- Règlement de taxe sur les enseignes lumineuses et non lumineuses, exercices 2026 à 2030 · Gemeente Sint-Gillis
- RCU zoné Grand-Place, patrimoine UNESCO, expression commerciale · Stad Brussel
- Règlement communal d'urbanisme sur les commerces · Gemeente Ukkel
- La lutte contre les infractions urbanistiques et patrimoniales · Brussels Hoofdstedelijk Gewest, september 2016
Informatie gecontroleerd op 23 oktober 2026.
